Günlük Konuşmalarda Koçluk Uygulaması: Daha İyi Sorular Sormayı Öğrenin

Günlük Konuşmalarda Koçluk Uygulaması

Elbette, yetki olmadan insanlara “koçluk” yapmamalıyız. Bu etik olmazdı. Ancak, kimse bizi iyi sorular sormaktan alıkoyamaz. Ya günümüzdeki her konuşma, koçluk yapmak değil, temsil ettiği duruşu yaşamak, koçluk pratiği yapmak ve arkadaşlarımıza yardımcı olmak için bir fırsat olsaydı?

Bizi Şekillendiren Mikro Anlar

Günlük hayatımızda, koçluk görüşmesini yansıtan anlara sürekli olarak davet ediliyoruz: zor bir patron hakkında iç çeken bir arkadaş, bir rüyayı paylaşan bir eş, bir karar konusunda tereddüt eden bir meslektaş. Bunların her biri, merakı, mevcudiyeti ve birlikte yaratmayı uygulama fırsatı sunuyor.
Birisi “Ne yapacağımı bilmiyorum” dediğinde, hemen çözüm önerileri sunmak veya kendi hayatımızdan örnekler vermek cazip gelir. Koçluk pratiği, kendi dünyamızı araya sokmak yerine diğer kişinin dünyasında kalmayı seçtiğimiz o küçük duraklamada başlar.
Tavsiye vermek yerine, merakla karşılık verebiliriz:
“Daha önce neler denediniz?” diye sorun veya bunun yerine karşınızdaki kişinin ne istediğini sorun. Bu küçük değişiklikler konuşmanın dokusunu değiştirir. Sıradan bir sohbeti ortak bir sorgulamaya dönüştürürler.

Dinlemeyi bir uygulama eylemi olarak görmek

Dinlemeyi romantize etmek kolaydır, ancak yaşamak zordur. Günlük konuşmalarda genellikle kendimizle ilişkilendirebileceğimiz şeyleri, konuşma sıramızı veya görüşümüzü destekleyen kanıtları ararız. Koçluk zihniyeti ise farklı şekilde dinler.
Şunu bir alıştırma olarak deneyin: Bir dahaki sefer biri konuştuğunda, sanki dili önünüzde bir dünya kuruyormuş gibi dinleyin. Konuşurlarken hangi olasılıklar görünür hale geliyor? Hangi gerçeklikler güçleniyor ve hangileri dile getirilmiyor?
Bir meslektaşınız, “Bu proje imkansız” diyor. Bunu bir bilgi olarak ya da keşfetmeye veya empati kurmaya yönelik bir davet olarak değerlendirebilirsiniz. Meslektaşımız için şu anda “imkansız” göründüğünü kabul edebilir ve aynı zamanda istenen değişiklikleri ve olasılıkları dinleyebiliriz.
Bu şekilde dinlediğimizde, empati kurmaktan daha fazlasını öğreniyoruz; dili ve dolayısıyla gerçekliği birlikte şekillendirmeyi öğreniyoruz.

Günlük Merak

Resmi koçluk seanslarında hazırlık yapar, anlaşmalar belirler ve zamanı yapılandırırız. Günlük konuşmalar ise daha akıcıdır.
Kahve makinesinin başında, bir toplantıda veya bir arkadaşla telefonda konuşurken, alanı kapatmak yerine açan küçük, merak uyandıran sorularla denemeler yapabiliriz:
• “Ne olmasını umuyorsunuz?”
• “Bu önemli görünüyor, bunun sizin için önemi nedir?”
Bunlar, gündelik konuşmalara serpiştirilecek “teknikler” değil, bilmeme duruşunu, anlamın aramızda kendiliğinden ortaya çıkacağına güvenmeyi hatırlatan unsurlardır. Merakı düşük riskli ortamlarda ne kadar çok uygularsak, koçluk seanslarında o kadar doğal hale gelir.

Dil Üzerine Düşünmek

En basit günlük uygulamalardan biri de dile dikkat etmektir. Kendimizi “Yapmalıyım,” “Yapamam,” “Her zaman böyle yaparlar,” veya “İşler böyle işte,” derken duyduğumuzda durup alternatiflerle oynayabiliriz:
• “Şunu seçiyorum…”
• “Henüz bir yolunu bulamadım…”
• “Genellikle…”
• “Şimdilik öyle görünüyor ki…”
Her yeniden ifade ediliş, biraz farklı bir dünya açar. Bu, sosyal yapılandırmacılığın işleyişidir: ifadelerimizin olasılıkları ve kısıtlamaları nasıl inşa ettiğini fark etmek.

Mevcudiyeti Uygulamak

Konuşma sırasındaki davranış biçimimiz aracılığıyla da koçluk pratiği yapabiliriz. Bedeninize, nefesinize, dikkatinize dikkat edin. Acele mi ediyorsunuz, cevabınızı mı prova ediyorsunuz, telefonunuza mı bakıyorsunuz? Mevcudiyet sadece koçluk odasına özgü değildir. Karşıdaki kişiyi bulunduğu noktada anlayabilmek için yeterince yavaşlamanın günlük bir provası gibidir.

Koçluğu Dünyaya Getirmek

Koçluğu günlük hayatta uyguladığımızda, “profesyonel” ve “kişisel” arasındaki sınırı bulanıklaştırırız. Koçluğu dönüştürücü kılan diyalogsal niteliklerin, takımlarda, ailelerde ve topluluklarda da aynı derecede hayati önem taşıdığını görmeye başlarız.
Günlük konuşmalarda koçluk yaklaşımı, çatışmayı azaltabilir, düşünmeye davet edebilir ve ilişkileri güçlendirebilir. Burada amaç, koçluk dilini insanları manipüle etmek veya rızaları olmadan “koçluk” yapmak değildir. Burada amaç, koçluğun duyarlılığının, yani diğerine alan açma sanatının, diyalog içinde nasıl yaşadığımızı şekillendirmesine izin vermektir.

Performans Olmadan Pratik Yapmak

Pratik yapmak mükemmellik veya sürekli farkındalık anlamına gelmek zorunda değil. Daha çok bir müzik aleti öğrenmeye benziyor: Ne kadar çok çalarsak, hareketler o kadar çok bizim bir parçamız haline gelir. Bazı günler güzelce dinleriz; diğer günler ise müdahale eder veya düzeltiriz. Her ikisi de pratiktir.
Her görüşmeden sonra kendinize şu soruyu sorabilirsiniz:
• Dinlememle ilgili ne fark ettim?
• Merakımı ne zaman korudum, ne zaman kapattım?
• Aramızda yeni bir anlam ortaya çıktı mı, eğer çıktıysa?
Bu düşünceler, koçluğu profesyonel bir teknikten ziyade yaşanmış bir uygulama olarak bütünleştirmeye yardımcı olur.

Günlük Laboratuvar

Her konuşma, dilin, dikkatin ve merakın gerçeği nasıl yarattığını keşfetmek için küçük bir laboratuvardır. Günlük etkileşimlerimize koçluk yaklaşımını ne kadar çok dahil edersek, anlamı birlikte yaratmada o kadar akıcı hale geliriz ve bir müşteriyle karşılaştığımızda koçluk yönümüzü “devreye alma” ihtiyacımız o kadar azalır.