Koçluk Eğitimi Bana Uygun mu? Nasıl Karar Verilir?

Koçluk eğitimi almak istiyor ancak bunun size uygun olup olmadığından emin olamıyor olabilirsiniz. Bir eğitim programını incelemiş, profesyonel koçluk yapan kişilerle konuşmuş ya da koçluk becerilerinin işinizde size katkı sağlayabileceğini düşünmüş olabilirsiniz.

Ama sıra eğitim almaya geldiğinde daha kişisel bir soru ortaya çıkabilir:

“Koçluk gerçekten bana uygun mu?”

Belki insanları dinlemeyi seviyorsunuz ama bunun iyi bir koç olmak için yeterli olup olmadığını bilmiyorsunuz. Belki profesyonel koç olmak gibi net bir hedefiniz yok; yalnızca yöneticilik, insan kaynakları veya liderlik rolünüzde koçluk becerilerinden yararlanmak istiyorsunuz.

Bu soruya cevap vermenin yolu yalnızca eğitim programlarını karşılaştırmaktan değil, koçluğun nasıl bir ilişki ve düşünme biçimi sunduğunu anlamaktan geçiyor olabilir.

Koçluk Eğitiminden Ne Bekliyorsunuz?

Koçluk eğitimi almak istemenizin nedeni ne?

Profesyonel koç olmak mı? Mevcut rolünüzde insanlarla yaptığınız görüşmeleri geliştirmek mi? Bir yönetici olarak her soruna cevap vermek yerine ekibinizin düşünmesini desteklemek mi?

Herkes koçluk eğitimine aynı amaçla başlamak zorunda değildir. Bu nedenle ilk adım, eğitimin sonunda neyin farklı olmasını istediğinizi düşünmek olabilir.

Koçluk Eğitimindeki Amacınızı Belirlemek

Profesyonel koçluk yapmak isteyen biri ile mevcut yöneticilik veya liderlik rolünde koçluk becerilerinden yararlanmak isteyen birinin beklentileri farklı olabilir. Eğitimin size uygunluğunu değerlendirirken öncelikle bu eğitimin mesleki veya kişisel gelişiminizde nasıl bir değişim yaratmasını beklediğinizi düşünmek yararlı olabilir.

İnsanlara Yardım Etmeyi Seviyorsanız Koçluk Size Uygun mudur?

İnsanlara yardımcı olmayı istemek, koçluğa duyulan ilginin nedenlerinden biri olabilir. Ancak koçlukta “yardım etmek”, çoğu zaman alıştığımızdan farklı bir anlam taşır.

Birisi size problemini anlattığında ilk refleksiniz çözüm önermek olabilir:

“Ben senin yerinde olsam…”

“Bence şöyle yapmalısın.”

Profesyonel koçlukta ise amaç kişinin yerine cevabı üretmek değildir. Merak etmek, dinlemek, kişinin kendi kaynaklarını fark etmesine ve kendi cevaplarını oluşturmasına alan açmak önemlidir.

Cevabı Vermek Yerine Cevabın Bulunmasına Eşlik Etmek

Bu nedenle kendinize şu soruyu sorabilirsiniz:

“Birine cevabı vermek yerine, kendi cevabını bulmasına eşlik etmek bana nasıl geliyor?”

Koçluk yaklaşımının önemli farklarından biri burada ortaya çıkar. Koçun değer yaratması her zaman daha iyi tavsiye vermesinden değil, karşısındaki kişinin düşünmesini kolaylaştırmasından gelir.

Koçluk Eğitimi İyi Sorular Sormayı Öğrenmek midir?

Koçluk dışarıdan bakıldığında bir “güçlü soru sorma” işi gibi görünebilir. Oysa sürekli sıradaki güçlü soruyu düşünmek, bazen karşınızdaki kişinin söylediklerini kaçırmanıza neden olabilir.

İyi bir soru her zaman önceden öğrenilmiş bir kalıptan gelmez. Bazen danışanın az önce kullandığı tek bir kelime, konuşmanın devamı için yeterlidir.

Güçlü Sorulardan Önce Güçlü Dinleme

Bu nedenle koçluk eğitimi yalnızca “Ne sormalıyım?” sorusuyla değil, aşağıdaki sorularla da ilgilidir:

Nasıl dinliyorum?
Ne zaman varsayımda bulunuyorum?
Cevabı bilmediğimde ne yapıyorum?
Karşımdaki kişinin söylediklerini mi dinliyorum, yoksa vereceğim cevabı mı hazırlıyorum?

Koçluk becerilerini geliştirmek, yalnızca yeni soru teknikleri öğrenmekten çok dinleme biçiminizi ve konuşmadaki rolünüzü fark etmeyi de içerir.

Cevabı Bilmemek Sizin İçin Nasıl Bir Deneyim?

Özellikle iş hayatında deneyim, çoğu zaman cevap verebilmekle ilişkilendirilir. Bir yönetici veya uzman olduğunuzda sizden çözüm beklenmesine alışabilirsiniz.

Koçluk ise farklı bir alan açar.

Her şeyi bilmeniz gerekmez.

Hatta bazen cevabı bilmemek, daha fazla merak etmenizi sağlar. Asıl öğrenme; çözümü bulan kişi olmak yerine, karşınızdaki kişinin düşünmesine alan açabilmekte başlayabilir.

Çözüm Üretmekten Merak Etmeye Geçmek

Bu nedenle koçluk eğitiminin size uygun olup olmadığını değerlendirirken yalnızca “İnsanlarla iletişimim iyi mi?” sorusuna değil, “Cevabı hemen vermemeye ne kadar hazırım?” sorusuna da bakabilirsiniz.

Özellikle yöneticilik ve uzmanlık rollerinde bu değişim başlangıçta alışılmadık gelebilir. Ancak kişinin kendi çözümünü geliştirebildiğini görmek, koçluk yaklaşımının neden yalnızca tavsiye vermekten farklı olduğunu daha görünür hale getirebilir.

Koçluk Eğitimi Yalnızca Profesyonel Koç Olmak İsteyenler İçin mi?

Koçluk becerilerini öğrenmek ile profesyonel koçluk yapmayı hedeflemek aynı şey değildir.

Bazı kişiler profesyonel koç olmak amacıyla eğitim alırken bazıları yöneticilik, liderlik, insan kaynakları veya öğrenme ve gelişim rollerinde yaptıkları görüşmeleri geliştirmek isteyebilir.

Örneğin bir çalışan yöneticisine “Bu konuda ne yapmalıyım?” diye sorduğunda, yönetici hemen cevap vermek yerine:

“Sen nasıl ilerlemek istiyorsun?”

diye sorabilir.

Bazen koçluk becerilerinin yarattığı değişim tam da böyle küçük konuşmalarda görünür hale gelir.

Koçluk Becerilerini Mevcut Rolünüzde Kullanmak

Koçluk eğitimi bu nedenle yalnızca yeni bir meslek edinme yolu olarak düşünülmemelidir. Dinleme, soru sorma, merak etme ve insanların kendi düşüncelerini geliştirmelerine alan açma becerileri farklı profesyonel rollerde de kullanılabilir.

Koçluk Eğitimine Başlamadan Önce Kendinize Sorun

Karar vermeden önce şu sorular üzerinde düşünebilirsiniz:

Koçluk eğitimi almak istememin asıl nedeni ne?
İnsanlarla konuşurken çözüm üretmeye ne kadar hızlı geçiyorum?
Cevabı bilmediğimde rahat kalabiliyor muyum?
Dinlerken gerçekten dinliyor muyum, yoksa vereceğim cevabı mı hazırlıyorum?
Bu eğitimin sonunda neyin farklı olmasını istiyorum?

Bu sorular size hemen kesin bir cevap vermeyebilir. Ancak koçluk eğitiminden ne beklediğinizi daha açık görmenizi sağlayabilir.

Peki Koçluk Eğitimi Size Uygun mu?

Belki başlangıçtaki “Koçluk bana uygun mu?” sorusunu biraz değiştirmek gerekiyor.

İnsanların kendi cevaplarını oluşturmasına alan açmak size nasıl geliyor? Daha iyi tavsiyeler vermekten çok daha iyi dinlemeyi öğrenmek istiyor musunuz? Merakınızı, varsayımlarınızın önünde tutmaya istekli misiniz?

Koçluk eğitimine başlamadan önce bütün cevaplara sahip olmanız gerekmiyor.

Belki daha anlamlı başlangıç, koçluğun size uygun olup olmadığına dışarıdan kesin bir cevap aramak yerine, bu düşünme ve ilişki kurma biçiminin sizde nasıl bir merak uyandırdığına bakmaktır.