Dehaya Koçluk Yapmak
13 Şubat 2026 2026-02-10 11:09Dehaya Koçluk Yapmak
Dehaya Koçluk Yapmak: Koçlukta Uzman Olmama Duruşu
Merhaba, ben yine Carlo Perfetto!
Geçtiğimiz birkaç hafta boyunca mentorluk ve eğitim seansları sırasında, koçluk seansı boyunca koçun “uzman olmayan” rolünü sürdürmesi konusunu defalarca tartıştım.
Ancak yaptığımız konuşmalardan, “uzman olmayan” kavramını gözlemlenebilir davranışa dönüştürmenin, özellikle koçluğa yeni başlayanlar için kolay olmayabileceğini fark ettim… “Bir şey olmayan “ın davranışının nelerden oluştuğunu hayal etmek biraz sezgisel olabilir ve bu nedenle, Çözüm Odaklılık ilkesi olan “bir şey işe yaramıyorsa, farklı bir şey yap” ilkesine uygun olarak, farklı bir metaforla oynamaya çalıştım ve kendime sordum: Albert Einstein‘a koçluk yapmak zorunda olsaydınız nasıl davranırdınız?
Profesör Einstein’ın günlerdir takıldığı karmaşık bir kuantum mekaniği hesaplamasını çözmesine yardımcı olmak için sizden bir koçluk seansı istediğini hayal edin… Elbette koçun tam olarak bir uzman olmadığını biliyor, ancak büyük bir merakı olduğunu ve söylenenleri dikkatle dinleyebildiğini de biliyor.
Koçluk seansı boyunca nasıl bir davranış sergilerdiniz? Muhtemelen hem konu hakkındaki muazzam bilgisine saygı göstermeye hem de duruma nasıl yaklaşmayı planladığına dair merak duymaya çalışırdınız. Aşağıda, kesinlikle kapsamlı olmayan bazı düşüncelerimi paylaşmaya çalışacağım.
Seans sırasında izleyeceği süreci ona seçtirirsiniz.
En başından itibaren, oturumun hedefine doğru ilerlemek için onun düşünce sürecini merak edersiniz. Yönlendirme konusunda inisiyatif almaktan kaçınacak ancak onun düşünce tarzına saygı duyacaksınız. Hedeflediğiniz sonuca doğru ilerlemenin en iyi yolu nedir veya normalde bu tür durumlarla nasıl başa çıkarsınız gibi sorular size yardımcı olabilir.
Sizden nasıl destek almak istediğini ve nasıl bir rol oynamanızı beklediğini anlamaya çalışmalısınız.
Konunun aşırı (en azından benim için, iç çekerek…) zorluğunu göz önünde bulundurarak, Profesör Einstein’ın sizden ne tür bir destek bekleyebileceğini merak ediyor olabilirsiniz, hem onu gerçekten hayal ettiği şekilde destekleyip destekleyemeyeceğinizi anlamak hem de merakınızı ne yönde hareket ettirmeniz gerektiğini anlamak için. Ne tür bir destek beklediğiniz ya da onun bu konuşmada nasıl bir rol oynamasını istediğiniz bu amaç için faydalı sorular olabilir.
Seansta bir sonraki adımın ne olabileceğini belirlemek için sürekli ona başvurursunuz.
En başından itibaren Profesör Einstein’a sürekli olarak nasıl ilerlemek istediğini soracak, ‘sen söyle…’ demesi ihtimaline karşı alternatifler sunacaksınız. Bir sonraki adımın ne olduğunu ya da bu noktada neyi keşfetmek istediğinizi sormak muhtemelen yardımcı olacaktır.
Gözlemlerinizi onun deneyim ve bilgisine azami saygı göstererek yaparsınız.
Onu dinlerken, söylediklerinde bir hata ya da tutarsızlık olduğunu düşünüyorsanız ya da aklınızda onun işine yarayabilecek bir şey olduğunu düşünüyorsanız, önce benim gözlemimi de duymak isteyip istemediğini sorar ve izin aldıktan sonra, elbette yanlış olabileceği ve yararlılığının değerlendirmesinin yalnızca size ait olacağı varsayımıyla bunu paylaşırsınız…
Aslında, böyle bir durumda sergileyeceğimiz tüm bu (ve diğer) davranışlar, söz konusu alanda bu kadar bilgi ve deneyime sahip bir kişiye duyacağımız saygıdan kaynaklanır… ama bunun her zaman böyle olması gerekmez mi?
Her zaman müşterimizin kendi durumunun gerçek uzmanı olduğunu düşünmez miyiz?
O zaman belki de müşterinin karşısında Profesör Einstein’ın karşısındaymışız gibi davranmayı hatırlamak, yukarıda özetlediğimiz tüm bu davranışları harekete geçirmek için iyi bir yol olabilir… ya da değil?
Dehaya koçluk yapmak, koçun uzman rolünden bilinçli olarak çekilip danışanın bilgisini, deneyimini ve düşünce sürecini merkeze almasıdır.
Peki ya siz, müşterinize onu bir uzman olarak tanıdığınızı göstermek için başka hangi davranışları sergilerdiniz? Kendi yöntemlerinizi paylaşmak ve diğerlerini dinlemek isterseniz, Ücretsiz Koçluk Buluşmalarımızdan birine gelin veya burada bizimle buluşun!